الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)

313

تفسير تطبيقى (فارسى)

خواهد بود و اگر اطاعت طالوت به صورت مطلق واجب نبود و مشروط به شرط عدم معصيت خدا مىبود ، در اينجا نمىتوانست از آب خوردن منع كند . در آيه مورد بحث نيز اطاعت از اولى الامر بايد به اطاعت خدا برگردد و اطلاق اطاعت از اولى الامر حفظ شود . پس مىتوان نتيجه گرفت كه محور اصلى بحث در اين آيه كه پيرامون فرمان خدا به اطاعت اولى الامر در امور اجرايى و اداره جامعه است آيا اين اطاعت كه ظاهر آيه از اطلاق آن حكايت مىكند به اطلاقش باقى است يا آنكه مقيد به قيودى خواهد بود ؟ 2 . از نظر شيعه جاى هيچ ترديد و انكار نيست كه مراد از « اولى الامر » در آيه 59 سوره نسا امامان معصوم از عترت پيامبر خدايند . اساس نظريه شيعه در اين زمينه تمسك به ظاهر آيه در همسانى اطاعت از اولى الامر و اطاعت از رسول خداست كه هر دو با يك تعبير « أطيعوا » به طور مطلق بدون هيچ قيدى آمده‌اند . در نگاه شيعه اطاعت از « اولى الامر » منحصر به مرجعيت دينى ، تفسير دين و بيان جزئيات احكام نيست ؛ بلكه شامل همه شئون حاكميت از جمله : حاكميت سياسى ، اجتماعى و قضايى نيز مىشود . 3 . در تفسير آيه مذكور نمىتوان از آيات ديگر قرآن در اين باره چشم پوشيد . در احاديث اهل بيت نيز ، كه پيرامون تفسير اين آيه رسيده به آيات ديگر توجه اساسى شده است . 4 . احاديث شيعه درباره تفسير اولى الامر متواتر يا لااقل متظافرند بدون آنكه در ميان آنها تعارض باشد اين احاديث حامل پيامهاى متنوعند و همه آنها در تبيين اولى الامر هم داستانند . « اولى الامر » در اين احاديث با پيوند با آيات ديگر قرآن و احاديث متعدد از زواياى گوناگون توصيف شده‌اند . 5 . اگر طبق روايات اهل سنت مصداق اولى الامر در آيه شريفه را تنها درباره منصوبين از ناحيه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بدانيم ( كه از جمله آنان فرماندهان سپاهيان اعزامى